Dlaczego książka pt. “Ludowa historia Polski” Adama Leszczyńskiego jest taką istotną lekturą?

13 stycznia, 2021 by Ludowa historia Polski No Comments

W swojej książce pt. “Ludowa historia Polski” Adam Leszczyński (https://www.taniaksiazka.pl/ludowa-historia-polski-adam-leszczynski-p-1431684.html) zastanawia się, o czym powinna być pisana taka historia. W skrócie, autor książki rozróżnia dwa rodzaje pisania o historii. Wybiera opis losów niższych warstw społeczeństwa w swojej książce i ich postępowanie na przestrzeni lat.

Czego dotyczy prezentowana książka?

Jednym z takich ukrytych założeń przeszłości, jak zapowiada Leszczyński, było przyjęcie historii elit politycznych i gospodarczych jako historii całego kraju. Pisano historię królów i szlachty, a ponadto twierdzono, że jest to historia Polski. Z tym zerwał Adam Leszczyński. W tym sensie pogląd przyjęty w książce Leszczyńskiego jest wyraźnie uzasadniony. Jak pisali niektórzy historycy, chłopi stanowili siedem lub osiem dziesiątych ludności Rzeczypospolitej przez dziewięć dziesiątych jej istnienia. Ich historia natomiast została napisana tak, jakbyśmy byli mniejszością, a przynajmniej odrębnym i zamkniętym światem obcych. Właśnie książka pt. “Ludowa historia Polski” Adama Leszczyńskiego zajmuje się tymi zagadnieniami.

Jak autor podchodzi do omawianego tematu?

Autor “Ludowej historii Polski” z pewnością nie utożsamia ludu z głównym tematem historii, będzie miał on jednolitą wolę i interesy. Autor wydobywa percepcję wewnętrznych konfliktów i pluralizmu postaw między ludem i jego przedstawicielami a elitami. Opisana przez niego historia może pokazywać sukces w wyzwoleniu jednostek, którym udało się uwolnić z opresji obyczajów, lub porażkę tego typu prób, bo zerwanie jednego z łańcuchów może oznaczać nowe problemy i obciążenia.

Co jest najistotniejszym problemem w tej książce?

Aby się nad tym zastanowić, zajmijmy się kwestią pańszczyzny, która jest kluczowym tematem całej książki. Leszczyński wymienia dwa możliwe sposoby wyzwolenia w kontekście powszechnego uwłaszczenia. Pierwsza dotyczy możliwości wyzwolenia chłopów z poddaństwa i nawiązania relacji ekonomicznych między chłopami a szlachtą. Leszczyński podkreśla, że każdorazowo emancypacja związana jest z konkretnym problemem. Niektóre problemy miały charakter czysto praktyczny. Na przykład, ponieważ nie było wystarczającej ilości ziemi, każdemu można było przydzielić gospodarstwo o rozsądnej wielkości. Co ważniejsze, w sytuacji zasadniczej nierówności ekonomicznej sytuacja wolnego chłopa nie musiała być automatycznie lepsza od sytuacji chłopa pańszczyźnianego.

 

Dlaczego książka pt. “Ludowa historia Polski” Adama Leszczyńskiego jest taka nowatorska?

3 stycznia, 2021 by Ludowa historia Polski No Comments

Niedawno ukazała się długo oczekiwana książka Adama Leszczyńskiego pt. “Ludowa historia Polski“. Książka, która stanie się lekturą obowiązkową w szkołach, bo dotyczy szczególnych losów prawie 90% Polaków, czyli chłopów, robotników, mieszczan, Żydów, kobiet itd. Los ludzi z poprzednich klas i warstw został pominięty w dominującym przekazie naukowym i literackim, a więc w modelu edukacyjnym.

Czemu poświęcona jest ta publikacja?

Książka (obejmująca okres od wczesnej Polski do 1989 roku) poświęcona jest kilku głównym zagadnieniom:

  • historii mechanizmów wyzysku w Polsce,
  • sposobom uzasadniania przez elity zasad i niewolnictwa,
  • historii oporu przeciwstawiających się narodów wobec represji władzy i porządku społecznego.

Z jakich źródeł korzystał autor?

Autor ponownie czyta podstawowe materiały, które poświęcone są przede wszystkim historii pisanej od i o elitach, aby wydobyć z ich strony mechanizmy władzy. I pokazuje, że nie zmieniły się one na przestrzeni lat, a ciągłość struktury społecznej, mimo zamachów stanu, rozbiorów, powstań, okupacji i rewolucji, była niezwykle odporna.

Dlaczego warto zainteresować się tą książką?

Chciałoby się zapytać, oglądając tę bardzo ciekawą książkę, która burzy stereotypy i mity. Wszystko to, co było brane pod uwagę, w czym uczestniczymy, co już było opisane, nie odgrywa tutaj takiej dużej roli. Głębokie rozwarstwienie społeczne, słabe państwo (silniejsza władza państwowa była tylko pod zaborami i w PRL), emigracja zarobkowa, obniżanie podatków, słabe instytucje, zacofanie duchowe i gospodarcze typowe dla peryferii. To wszystko dotyczyła ludu.

Co autor pokazuje w tej książce?


Warto podkreślić, że “Ludowa historia Polski” nie jest serdeczną opowieścią o nas, ale autor nie jest może aż takim pesymistą, jak wielu czytelników. Mimo wieków marginalizacji i wyzysku w warstwach ludowych, historia Polski jest krótką historią wyzwolenia, pozbawioną i triumfującą. Ogólnie rzecz biorąc, polska historia ludowa, mimo ogromu cierpień, nędzy i niesprawiedliwości, niesie ze sobą wielkie pouczające przesłanie. Niezależnie od odbioru danej książki, jej lektura jest wspaniałą przygodą intelektualną. Jest to podróż przez wieki, książka naukowa z niekończącym się wyborem przypisów i odniesień, ale pod wieloma względami napisana w sposób bardzo interesujący dla każdego. Autor stosuje wewnętrznie różne formaty, wiele cytuje ze źródeł (wyraźnie zaznaczonych), eksponuje anegdoty.

 

Książka pt. “Ludowa historia Polski” – co tu znajdziemy ciekawego?

1 stycznia, 2021 by Ludowa historia Polski No Comments

Co myślimy o sobie i czy tkwimy w konflikcie z powodu oszukiwania samych siebie? W sumie mówi o tym bardzo ciekawa książka pt. TaniaKsiazka – Ludowa historia Polski Adama Leszczyńskiego. Warto się z nią zapoznać.

Jakie problemy autor porusza w książce?

Czy to w następstwie dyskryminacji, rasizmu, upokorzenia, wyzysku ekonomicznego, czy też ubezwłasnowolnienia dawnych nizin społecznych, Leszczyński daje nam wiele do myślenia. Ostatecznie, pokazując prosty mechanizm, który polega na tym, że kto ma władzę, wykorzystuje ją do wzbogacania się i umacniania na różne sposoby swoich przewag. Historyk w najnowszej książce obala powszechne mity polskie:

  • o niezwykłej i szlachetnej wolności,
  • polskiej gościnności,
  • demokratycznym postępie.

Na czym polega wyjątkowość tej książki?

Wyjątkowość książki pt. “Ludowa historia Polski” Adama Leszczyńskiego polega na przekrojowym potraktowaniu tematów. Był to dodatek, który w historiografii praktyki ogólnej był analizowany tylko wtedy, gdy wymagały tego procesy globalne. Dla Leszczyńskiego te 80% polskiego społeczeństwa (chłopi i robotnicy) będzie istotą opowieści. Stosunki społeczne: chłopi – włościanie, robotnicy – zarząd, robotnicy – kapitaliści będą trzema głównymi opozycjami budującymi proces historyczny. Ważnym elementem jego pracy są cytowane źródła, które z oczywistych względów zaczęły być dostępne dopiero w historii nowożytnej.

Dlaczego ta książka jest warta uwagi?

Lektura “Ludowej historii Polski” była bardzo wartościowa. Udało się autorowi rozwinąć wątku z rolą Kościoła zarówno w “dokładaniu się” do wyzysku, jak i kształtowaniu zbiorowej świadomości chłopskiej. Ogólnie rzecz biorąc, czytelnik może łatwo wyciągnąć wnioski na temat przyczyn tego zjawiska na podstawie kilku rozdziałów. Ostatecznie Leszczyński nie odważył się na jednoznaczne podsumowanie swoich sądów w stylu, kto jest bardziej “odpowiedzialny” za status ekonomiczny i społeczny poszczególnych grup. Historia to szereg zjawisk, które nie mają jednej przyczyny, niektóre procesy współistnieją, inne są niezależne od ludzi, ale zarzuty powinny być zazwyczaj kierowane w stronę “trzymającej władzę” konkretnej dominującej mniejszości.

Jakie jest zakończenie książki?

Krótko należy też wspomnieć o zamykającym książkę eseju, w którym Leszczyński zastanawia się nad naturą praktyki historiograficznej, nad powinnościami historyka, a także nad współczesnym teoretycznym typem warsztatu tych, którzy zawodowo zajmują się zapisem i prezentacją dni minionych.